126 гишүүнтэй анхны парламентын хаврын чуулган эхлэхийн өмнө УИХ-ын гишүүдийн хариуцлага, бүрэн эрх, эгүүлэн таталтын асуудал улс төрийн гол сэдэв болоод байна. Ерөнхийлөгчийн санаачилсан хуулийн төсөл, намын удирдлагуудын байр суурь, хууль хяналтын байгууллагын түвшинд яригдаж буй мэдээллүүд нийлээд үзэхэд энэ хавар парламентад нэлээд хүчтэй донсолгоо үүсэж болзошгүй дүр зураг харагдаж байна.
Энэ удаагийн онцлог нь асуудал зөвхөн нэг нам, эсвэл ганц нэг улстөрчөөр хязгаарлагдахгүй байгаа явдал юм. Эрх баригч хүчин ч, сөрөг хүчин ч, шинэ хүчний намууд ч адилхан эрсдэлийн бүсэд нэрсээ оруулж эхэлжээ. Тиймээс эгүүлэн таталтын тухай яриа бол ганц хуулийн төсөл бус, парламентын дараагийн хүчний хуваарилалтыг шийдэх улс төрийн том процесс болон хувирч байна.
Хэрэв нэр дурдагдаж буй гишүүдийн заримынх нь бүрэн эрх бодитоор түдгэлзэж, эгүүлэн таталтын шат руу орвол жагсаалтаар сонгогдсон суудлуудад дараагийн хүмүүс орж ирнэ. Харин тойргоос сонгогдсон гишүүдийн хувьд нөхөн сонгууль явагдах тул энэ нь 2027 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн өмнөх улс төрийн туршилтын талбар болж мэдэх юм.
Ингэж харахад хаврын чуулган зөвхөн хууль баталдаг улирал биш, харин парламент өөрөө өөрийгөө цэвэрлэх үү, эсвэл улс төрийн шинэ хямрал руу орох уу гэдгийг шийдэх сорилтын мөч болж байна.
Хэн хэн эрсдэлд байна вэ?
МАН-аас
- Д.Амарбаясгалан — эрх мэдэл, албан тушаалтай холбоотой асуудлаар нэр дурдагдаж буй.
- Э.Болормаа — сонгуулийн хандив, бүрэн эрхийн хууль ёсны байдалтай холбоотой маргаанд нэр холбогдож буй.
- Х.Булгантуяа — улс төр, хууль зүйн маргаантай асуудлын хүрээнд нэр нь яригдаж буй.
АН-аас
- Х.Баттулга — Төгрөг нуурын ордын асуудалтай холбоотойгоор нэр нь дахин сөхөгдөж буй.
- Да.Цогтбаатар — шүүхийн шийдвэрийн дараах улс төр, эрх зүйн үр дагавартай нүүр тулж буй.
- С.Ганбаатар — албан тушаал, хөрөнгө орлогын асуудлаар шалгагдаж буй гэх мэдээлэлтэй.
- Н.Алтанхуяг — Хөгжлийн банкны хэрэгтэй холбоотой маргаан үргэлжилж буй.
- Х.Тэмүүжин — өмнөх албан тушаалын үеийн асуудлуудтай нь холбоотой мэдээлэл гарч байсан.
- Ц.Туваан — салбарын албан тушаалтнуудтай холбогдсон байж болзошгүй асуудлаар нэр нь яригдаж буй.
ХҮН намаас
- Б.Найдалаа — Хөгжлийн банктай холбоотой өмнөх хэрэг маргааны хүрээнд нэр дурдагдаж буй.
ИЗНН-аас
- Нэр бүхий гишүүний асуудал улс төрийн хүрээнд яригдаж эхэлсэн гэх мэдээлэл бий.
Эгүүлэн таталтын тухай яриа бол зүгээр нэг хуулийн шинэчлэл биш. Энэ нь парламентын дотоод цэвэрлэгээ, намуудын нэр хүндийн сорилт, цаашлаад дараагийн сонгуулийн өмнөх улс төрийн хүчний зураглалыг тодорхойлох эхлэл болж байна. Хаврын чуулган эхлэхэд хамгийн их яригдах асуудал эдийн засаг ч биш, төсөв ч биш, харин хэн мандатаа авч үлдэх вэ гэдэг дээр төвлөрөх төлөвтэй байна.
