Сүүлийн өдрүүдэд олон нийтийн сүлжээгээр “Импортоор орж ирж буй амьд цэцэгс хүний эрүүл мэндэд сөрөг нөлөөтэй, хортой байж болзошгүй” гэх мэдээлэл цацагдсан нь иргэдийн дунд багагүй түгшүүр төрүүлээд байна. Ялангуяа Олон улсын эмэгтэйчүүдийн эрхийг хамгаалах өдөр дөхөж буй энэ үед амьд цэцгийн эрэлт болон нийлүүлэлт дээд цэгтээ хүрдэг. Тэгвэл энэ асуудалд Гаалийн ерөнхий газраас албан ёсны тайлбар өгч, хяналт шалгалтын процессыг танилцууллаа.
Импортын гэрчилгээ хэрхэн олгогддог вэ?
Амьд цэцэг нь ургамал, ургамлын гаралтай бүтээгдэхүүнд хамаардаг тул Монгол Улсын хилээр нэвтрэхдээ маш нарийн шат дамжлагаар дамждаг. ГЕГ-ын тайлбарласнаар, цэцэг бүрийг лабораторийн шинжилгээний дүнг үндэслэн нэвтрүүлдэг байна.
Импортлогчид дараах 4 үндсэн шаардлагыг хангасан байх ёстой:
- Импортын мэдэгдэл: Ургамал хамгааллын газраас (ХХААХҮЯ) тухайн барааны эрсдэлийг тооцсоны үндсэн дээр олгодог.
- Ургамлын эрүүл ахуйн гэрчилгээ: Экспортлогч орны (жишээ нь БНХАУ, Эквадор г.м) эрх бүхий байгууллагын баталгаа.
- Дагалдах баримт бичиг: Гадаад худалдааны нэхэмжлэх, гэрээ.
- Лабораторийн дүгнэлт: Монголын гаалийн лабораторид тухайн цэцгээс өвчин, хортон шавьж, химийн хорт бодис илэрсэн эсэхийг шалгадаг.
Цэцгийн импорт 2.9 дахин өсжээ
Монголчуудын амьд цэцгийн хэрэглээ сүүлийн 3 жилийн дотор үсрэнгүй нэмэгдсэн байна. Тоо баримтыг харвал:
- 2023 он: 4.2 сая ширхэг
- 2024 он: 6.8 сая ширхэг (+62%)
- 2025 он: 12.2 сая ширхэг (+80%)
Зөвхөн 2026 оны эхний нэг сард л гэхэд 973,229 ширхэг цэцэг импортолсон нь өмнөх оны мөн үеийнхээс өндөр үзүүлэлт юм. Энэхүү хурдацтай өсөлт нь хяналт шалгалтын ачааллыг нэмэгдүүлж буй бөгөөд “чанарын асуудал” хөндөгдөх нэг үндэслэл болж байна.
Хаанаас, хэдэн төгрөгийн цэцэг ирж байна вэ?
Манай улсад орж ирж буй цэцгийн дийлэнх буюу 97 хувийг БНХАУ дангаараа нийлүүлж байна.
- БНХАУ: 949,327 ширхэг (297.0 мян.ам.доллар)
- Нидерланд: 17,010 ширхэг (23.6 мян.ам.доллар)
- Эквадор: 6,855 ширхэг (11.0 мян.ам.доллар)
- БНСУ: 37 ширхэг
Иргэдийн анхааралд:
Мэргэжлийн байгууллагууд хяналт тавьж байгаа ч иргэд амьд цэцэг худалдан авахдаа дараах зүйлсийг анхаарахыг зөвлөж байна:
- Үнэр ба гадаад байдал: Хэт хурц химийн үнэртэй, эсвэл навч нь хэвийн бус өнгө өөрчлөлттэй бол харшил өгөх магадлалтай.
- Гарал үүсэл: Боломжтой бол “Импортын гэрчилгээ”-тэй эсэхийг борлуулагчаас тодруулах.
- Арчилгаа: Гэртээ авчирсны дараа усанд нь ариутгах бодис (сахарын уусмал биш) хийхээс өмнө цэцгийг гадна талаас нь бага зэрэг шүршиж цэвэрлэх.
Бид хэрэглэгчдийн эрх ашгийг хамгаалах үүднээс лабораторийн шинжилгээний нарийвчилсан хариуг эргэн мэдээлэх болно.
